مسيح ذبيحى
118
استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )
ميرزا محزون الاستر آبادى رحمه اللّه تعالى بسيار خوش مشرب و محبوب القلوب شيرين زبان و خوش كلام بود . طبع لطيف و ظريف داشت و سلوك طريق اهل حال مىنمود . طبع نظم خوبى داشت و در زمان او شاعرتر از او در استر آباد كسى نبود و ديگران كمال ستايش را در باب او منظور مىداشتند . در مراثى و نوحهجات و شبيه سازى اشعار بسيار ساخته و دفترهاى فراوان داشته و دارد . مقامات عاليهء بهشت عنبر سرشت را بدين خدمت نمايان تحصيل كرد . آغاز و انجام عمرش مختوم به خير در نامهء كرام الكاتبين گرديد للّه درّه . ميرزا مشفق الاستر آبادى و ميرزا مهجور الاستر آبادى كمال رفاقت با يكديگر داشتند و طريق نظم و اشعار را مىپيمودند . ديوان مخصوص هر يك دارند و افكار بسيار خوب از هر يك به ظهور رسيده ، ذكر آنها موجب تطويل است ، رحمهما اللّه تعالى . جناب آقا كاظم بزرگ قاضى دار المؤمنين استر آباد به سمت علوم اتّسام داشت . علوّ همتش را اين ورقه گنجايش تحرير / 155 / ندارد و اين زبان را قدرت بر تقرير نيست . رتاق فتاق نطاق بوده است . بسيار [ خط ] خوشى داشته ، امور شرعيّهء استر آباد را متصدى بود خانوادهء ايشان همواره جليل نبيل بوده و مىباشند . و تا اين اوقات سرّش معلوم نشد كه اولاد ذكور اين خانواده زيادتر نبودهاند هميشه منحصر به يكى بوده است و نسب اين آقا كاظم موجود را اين زمان كه سمّى الجد است . به اين نحو است : آقا كاظم بن آقا احمد بن آقا كاظم بن آقا احمد بن آقا كاظم القاضى الاستر آبادى طاب ثراه و آن مرحمت مآب خلف خلد نصاب قاضى مفيد بوده است . فرمانى از كريم خان وكيل زند به نظر قاصر رسيد كه به جهت مرحوم آقا كاظم نوشته بود به جهت يادگار صورت آن نقل شد صورت فرمان اين است : « فرمان عالى شد ، آنكه اعليحضرت رفيع منزلت حقايق مرتبت علامى آقا محمّد كاظم قاضى دار المؤمنين استر آباد به توجهات خاطر خطير اقدس و الا اميدوار بوده بداند كه در اين وقت به جهت تنظيم و تنسيق امور شرعيّه دار المؤمنين مزبور منصب قضاى آنجا را كما كان به آن عاليحضرت تفويض و رجوع داديم كه چنانچه اسباب و طريقى كه بايد در ترويج امور شرعيّه و دفع و